Behandelvorm

PMGT voor gezinnen met een of meer kinderen met LVB

---

Samenvatting

• Doelgroep

  Levensfase
  Gezinnen: kinderen jonger dan 12 jaar of jeugd van 12 t/m 18 jaar en hun gezinsleden

  Sector
  Gehandicaptenzorg, geestelijke gezondheidszorg en jeugdzorg

  Bijkomende problematiek
  PMGT kan ook worden toegepast wanneer er bijkomende problemen spelen, zoals probleemgedrag, psychiatrische problemen of een ontwikkelingsstoornis. Ernstige psychiatrische problematiek en acute crisis zijn wel contra-indicaties.

  Omgeving
  Poliklinisch en klinisch

• Belangrijke informatie over de uitvoering

  Wie kan de interventie uitvoeren?
  PMGT wordt uitgevoerd door een systeemtherapeut en een psychomotorisch therapeut.

  Kosten voor de cliënt

  Welke kennis, instructie en opleiding zijn nodig?

  • Psychomotorisch therapeut: basisopleiding tot psychomotorisch therapeut, eventueel aangevuld met de opleiding Systeemtherapie voor vaktherapeuten
  • Systeemtherapeut: basisopleiding tot systeemtherapeut

  Hiernaast kan de cursus Psychomotorische gezinstherapie voor beiden een waardevolle aanvulling zijn.

  Welke technische, digitale of fysieke hulpmiddelen z?n nodig?,
  Voor de uitvoering zijn een bewegingsruimte of gymzaal en sport- en spelmaterialen nodig. Werkbladen en video-apparatuur voor het noteren, reflecteren en evalueren van doelen zijn optioneel.

  Welke samenwerking is nodig?
  Om te zorgen dat het gezin de ervaringen en vaardigheden die ze in de therapiezaal hebben opgedaan thuis kunnen vasthouden, is het van belang dat de PMGT-therapeuten samenwerken met andere behandelaren en begeleiders die bij het gezin zijn betrokken. Hierbij is de rol van de gezinshulpverlener en gezinsbegeleider erg belangrijk.

• Houdbaarheid

  KOSTEN

  Hoeveel uur kost het om de interventie uit te voeren?
  In eerste instantie wordt uitgegaan van een traject van 15 PMGT-sessies van elk 1 uur. Dit is inclusief de intake en evaluaties.

  Kosten voor de organisatie

  • Salariskosten: 15 x 1,5 uur inzet van een psychomorisch therapeut en systeemtherapeut
  • Wanneer gebruik wordt gemaakt van een externe therapiezaal: 15 x zaalhuur

  BATEN

• Bronnen waarop de interventie is gebaseerd
  • Maurer, J., Visser, M., Alberts, B. & Krot, J. (2011). Psychomotorische gezinstherapie in de praktijk. Kind & Adolescent Praktijk, 2, 60-66.
  • Simons, M., Huis in ’t Veld, K., Hofman, J., Kuhlman, E., Van Henten, F. & Van den Blink, M. (2023). Samen in beweging: Een werkwijzer voor therapeuten. Uitgegeven in eigen beheer
  • Verschuur, A. & Kramer, M. (2018). Psychomotorische gezinstherapie: Een effectstudie. Systeemtherapie, 30(3), 91-105.
  • Visser, M., Maurer, J. & Kramer, M. (2013) Psychomotorische gezinstherapie, een eerste aanzet tot effectonderzoek. Tijdschrift voor vaktherapie, 2, 11-17
  • Visser, M., Albrechts, B., Maurer, J. & Krot, H. (2010). Een dialoog tussen systeemtherapeut, psychomotorisch therapeut en gezin. In J. de Lange, Psychomotorische therapie, 115-131. Amsterdam: Boom.
  • Visser, M., Hillewaere, B. & Van Veen, E, (2021). Psychomotor family therapy: a system oriented approach. In C. Emck, J. de Lange, T. Scheeuwe, J. van Busschbach, & T. van Damme (red.), Psychomotor interventions for mental health – Children & adolescents. A movement- and body-oriented developmental approach (pp. 371-389). Amsterdam: Boom.
  • Zomervrucht, I., De Witt, I., Van der Hoek, M., Hovenkamp-Hermelink, A. & Dekker, A.D. (2024). Samen aan de slag: onderzoek naar psychomotorische gezinstherapie bij gezinnen met een kind met LVB. Tijdschrift LVB Onderzoek & Praktijk, 22(2), 12-25. https://doi.org/10.5281/zenodo.14044707
• Bewijs dat de interventie werkt

  Psychomotorische gezinstherapie (PMGT) blijkt een veelbelovende interventie voor gezinnen met een kind met een licht verstandelijke beperking (LVB), met name wanneer sprake is van disfunctionele interactiepatronen. Uit het systematische literatuuronderzoek van Zomervrucht et al.(2024) komt naar voren dat bewegings- en lichaamsgerichte systemische interventies in de reguliere jeugdzorg leiden tot verbetering van de ouder-kindinteractie (Devereaux, 2008; Kedem, 2021a; Kedem, 2021b; Verschuur & Kramer, 2018), verbetering van opvoedvaardigheden (Devereau, 2008; Regev, 2012) en afname van gedragsproblemen bij het kind (Devereaux, 2008; Kedem, 2021a; Verschuur & Kramer, 2018; Weston, 2012). Hoewel er vóór dit onderzoek nog geen enkel effectonderzoek beschikbaar was binnen de gehandicaptenzorg of bij LVB-specifieke doelgroepen, bieden deze studies een eerste aanwijzing dat ervaringsgerichte, non-verbale benaderingen effectief zijn bij gezinsproblematiek.

  Het praktijkonderzoek van Zomervrucht et al. (2024) binnen de Friese zorginstelling Alliade – het eerste in zijn soort bij gezinnen met een kind met LVB – bevestigt deze richtinggevende bevindingen. In een kleinschalig onderzoek met mixed?methods design werd een significante verbetering gevonden in de interactie tussen ouder en kind. Ouders rapporteerden daarnaast dat er meer rust was in het gezin, minder conflicten en een positievere sfeer thuis ontstond. De gedragsproblemen van het aangemelde kind namen in dit onderzoek niet significant af, wat deels kan worden verklaard door de kleine steekproef en beperkte transfer van het geleerde naar de thuissituatie. Uit de interviews met de gezinnen en de andere betrokken professionals blijkt dat ervaringsgericht werken en het samen plezier hebben als gezin de meest genoemde werkzame factoren zijn.

  Samenvattend is de onderbouwing van PMGT gebaseerd op een combinatie van praktijkkennis, ervaringskennis van gezinnen en behandelaren, en beperkt onderzoeksbewijs. Het systematisch literatuuronderzoek biedt aanwijzingen voor effectiviteit bij vergelijkbare interventies binnen de jeugd GGZ, terwijl het praktijkonderzoek binnen Alliade eerste empirische aanwijzingen geeft dat PMGT kan zorgen voor een verbetering van de gezinsinteractie en rust in het gezin kan bevorderen. Hoewel de evidentie nog beperkt is door kleine steekproeven en het ontbreken van grootschalig effectonderzoek, laten de verzamelde onderzoeks-, praktijk- en ervaringsgegevens gezamenlijk zien dat PMGT een veelbelovende interventie is voor gezinnen met een kind met LVB die vastlopen in negatieve of dwingende interactiepatronen.

  Referenties:

  • Devereaux, C. (2008). Untying the knots: Dance/movement therapy with a family exposed to domestic violence. American Journal of Dance Therapy, 30(2), 58-70. https://doi.org/10.1007/s10465-008-9055-x
  • Kedem, D. & Regev, D. (2021a). Parent-child dance and movement therapy (PCDMT): Mothers’ subjective experiences. Body, Movement and Dance in Psychotherapy, 16(2), 136-149. https://doi.org/10.1080/17432979.2021.1883740
  • Kedem, D., Regev, D. & Guttmann, J. (2021b). Moving together: Assessing the effectiveness of group mother-child dance and movement therapy. Arts in Psychotherapy, 74. https://doi.org/10.1016/j.aip.2021.101803
  • Regev, D., Kedem, D.,& Guttmann, J. (2012). The effects of mothers’ participation in movement therapy on the emotional functioning of their school-age children in Israel. Arts in Psychotherapy, 39(5), 479-488. https://doi.org/10.1016/j. aip.2012.08.003
  • Verschuur, A. & Kramer, M. (2018). Psychomotorische gezinstherapie: Een effectstudie. Systeemtherapie, 30(3), 91-105.
  • Weston, C. (2012). Becoming bonded through Developmental Movement Play: Review of a parent and child movement group incorporating the theory, practice and philosophy of Sherborne Developmental Movement. Body, Movement and Dance in Psychotherapy, 7(4), 245-262. https://doi.org/10.1 080/17432979.2012.669795
  • Zomervrucht, I., de Witt, I., van der Hoek, M., Hovenkamp-Hermelink, A., & Dekker, A. D. (2024). Samen aan de slag: onderzoek naar psychomotorische gezinstherapie bij gezinnen met een kind met LVB. Tijdschrift LVB Onderzoek & Praktijk, 22(2), 12-25. https://doi.org/10.5281/zenodo.14044707
• Duurzaamheid

  Er is geen informatie gevonden over PMGT met betrekking tot duurzaamheid.